In het voorgezet onderwijs is de motivatie van leerlingen in de laatste periode van het schooljaar een hot topic. Er zijn altijd leerlingen die niet (meer) gemotiveerd zijn voor school. Door de noodzakelijke coronamaatregelen is het voor leerlingen een extra uitdaging om zichzelf ook nog eens thuis te motiveren voor hun schoolwerk. Voor de mentor is het ook een uitdaging om zijn/haar mentorleerlingen te motiveren voor de laatste periode van het schooljaar. Hoe zorg je als mentor ervoor dat je mentorleerlingen gemotiveerd aan de slag gaan om de laatste periode succesvol af te ronden? Lees onze 5 tips en ga aan de slag.
Onderstaande tips worden voor een groot deel gegeven aan de hand van het onderzoek van de VO-raad ‘Zo versterk je de motivatie van leerlingen op school’, het onderzoek van Open Universiteit ‘Leerlingen motiveren: een onderzoek naar de rol van leraren’ en het onderzoek ‘Motivatie om te leren’.
Tip 1: Bied keuzevrijheid en geef daarbij voldoende structuur
Geef je mentorleerlingen betekenisvolle keuzes, bijvoorbeeld keuzes in aantal opdrachten, keuzes in soorten opdrachten, in partner, in volgorde, in tijdstip, in werkplek, in manier/methode om iets uit te werken en om wel of niet deel te nemen aan instructie(s). Leerlingen hebben baat bij structuur. Een docent kan structuur aanbieden door duidelijke verwachtingen te communiceren, consequent te zijn en door het leerproces van de leerling inhoudelijk te begeleiden. Bespreek dit met andere collega’s, zodat ook zij jouw mentorleerling betekenisvolle keuzes en voldoende structuur kunnen bieden.
Tip 2: Ouderbetrokkenheid
Om leerlingen te motiveren is thuisbetrokkenheid ook belangrijk. Als mentor kun je in een gezamenlijke bijeenkomst (kan ook heel goed online) samen met je mentorleerling en zijn/haar ouders/verzorgers brainstormen over de laatste periode van het schooljaar. Wat moet er nog gebeuren? Hoe gaan jullie het aanpakken? Wat heeft jouw mentorleerling nodig? Durft jouw mentorleerling om hulp te vragen? Hoe kunnen de ouders/verzorgers helpen? Wat kan jij als mentor doen? Laat jouw mentorleerling zelf aan geven wat hij/zij nodig heeft. Zo vergroot je zijn/haar eigenaarschap en het gevoel van competent zijn. Laat je mentorleerling ook een keer de Pomodoro-techniek uitproberen.
Tip 3: Relatie en waardering
Investeer in een goede relatie, zodat je mentorleerling zich veilig bij jou voelt. Verplaats je in de situatie van je mentorleerling om te achterhalen waarom hij/zij een gebrek aan motivatie heeft. Persoonlijke aandacht en blijk van waardering doet wonderen. Wanneer een mentorleerling het gevoel heeft dat er naar hem/haar wordt geluisterd en dat hij/zij wordt gezien, verhoogt dit vaak de motivatie van je mentorleerling. Jouw mentorleerling moet voelen dat je hem/haar in al zijn/haar aspecten waardeert. Soms heb je leerlingen die behoefte hebben aan iemand die hun richting geeft. De mentor speelt een belangrijke rol in het socialisatieproces waarbij iedereen zich veilig voelt.
Tip 4: Uitdaging
Leerlingen meer uitdagen bevordert motivatie. Geef jouw leerlingen meer regie over hun eigen leerproces. Soms mogen leerlingen bijvoorbeeld zelf bepalen in welke volgorde ze in de lessen hun opdrachten mogen maken, maar op de inhoud van de lesstof hebben leerlingen vaak bijna geen invloed. Ook is het belangrijk om procesfeedback te geven. Gebruik hierbij een zelfreflectie-formulier om opdrachten en toetsen te analyseren. Leerlingen weten vaak wel wat ze moeten doen, maar niet altijd waarom ze iets moeten doen. Bespreek dit met andere collega’s, zodat ook zij jouw mentorleerling meer uitdaging kunnen bieden.
Tip 5: Succeservaringen
Het ervaren van succes stimuleert bij de mentorleerling het gevoel van bekwaamheid en daarmee ook motivatie. Docenten kunnen ervoor zorgen dat leerlingen successen behalen door schoolwerk niet te makkelijk, maar ook niet te moeilijk te maken. Vervolgens is het de taak van de mentor om de successen zichtbaar te maken voor de mentorleerling. Dit uit zich in een warme interactie, complimenten en sterke feedback.
